Raporo y'isesengura ryimbitse ry'inganda zikora plastiki: Sisitemu ya politiki, uko iterambere rihagaze, amahirwe n'imbogamizi, ibigo bikomeye

Plasitike yerekeza kuri resin ikoze mu buryo bwa molekile nyinshi nk'igice cy'ingenzi, yongeramo inyongera zikwiye, ibikoresho bya pulasitiki byatunganyijwe. Mu buzima bwa buri munsi, igicucu cya pulasitiki gishobora kugaragara hose, nk'ibikombe bito bya pulasitiki, udusanduku twa pulasitiki dushyuha, amasahani yo gukarabamo ya pulasitiki, intebe n'intebe bya pulasitiki binini, ndetse nk'imodoka, televiziyo, firigo, imashini zo kumesa ndetse n'indege n'ibyogajuru, pulasitiki ntishobora gutandukana.

Nk’uko bivugwa n’ishyirahamwe ry’i Burayi rikora ibishushanyo mbonera, umusaruro wa pulasitiki ku isi mu 2020, 2021 na 2022 uzagera kuri toni miliyoni 367, toni miliyoni 391 na toni miliyoni 400. Igipimo cy’ubwiyongere bw’ibicuruzwa kuva mu 2010 kugeza mu 2022 ni 4.01%, kandi icyerekezo cy’ubwiyongere ni kimwe.

Inganda zikora pulasitiki mu Bushinwa zatangiye zitinze, nyuma y’ishingwa rya Repubulika y’Abaturage y’Ubushinwa, ariko icyo gihe, ubwoko bw’ibicuruzwa bitunganya pulasitiki bwari buke, aho uruganda rwari ruherereye hashyizwe hamwe kandi umubare w’ibicuruzwa wari muto. Kuva mu 2011, ubukungu bw’Ubushinwa bwagiye buhinduka buhoro buhoro kuva ku rwego rw’iterambere ryihuse kugera ku rwego rw’iterambere ryiza, kandi kuva icyo gihe inganda zikora pulasitiki nazo zatangiye kuvugurura imiterere y’inganda ndetse buhoro buhoro zijya ku rwego rwo hejuru. Mu 2015, umusaruro wose w’inganda zitunganya pulasitiki mu Bushinwa wageze kuri toni miliyoni 75.61. Mu 2020, umusaruro wa pulasitiki mu Bushinwa waragabanutse, ariko inyungu rusange n’umusaruro w’ubucuruzi by’inganda biracyagaragaza iterambere ryiza.

Dukurikije imibare y’ishyirahamwe ry’i Burayi rikora ibishushanyo mbonera bya pulasitiki, mu 2022, umusaruro wa pulasitiki mu Bushinwa wagize hafi 32% by’umusaruro wa pulasitiki ku isi, kandi wabaye uwa mbere ku isi mu gukora ibishushanyo mbonera bya pulasitiki.

Mu myaka ya vuba aha, inganda zikora ipulasitiki ku isi zateye imbere buhoro buhoro. Nubwo ubumenyi bw'abaturage ku kurengera ibidukikije n'amabwiriza agenga ishyirwaho ry'inzego zitandukanye za leta bwagize ingaruka ku nganda zikora ipulasitiki gakondo ku rugero runaka, byanatumye ibigo mu nganda byihutisha ubushakashatsi n'iterambere n'uburyo bwo gukoresha ipulasitiki idahumanya ibidukikije, ibyo bikaba byiza mu kunoza imiterere y'inganda mu gihe kirekire. Mu gihe kizaza, uburyo bwo gukora n'ibicuruzwa bibungabunga ibidukikije, kunoza imikorere y'ibicuruzwa no gukwirakwiza ikoreshwa ry'ibicuruzwa bitandukanye byitezwe ko bizaba ari ikintu rusange mu iterambere ry'inganda zikora ipulasitiki. Mu myaka ya vuba aha, inganda zikora ipulasitiki ku isi zateye imbere buhoro buhoro. Nubwo ubumenyi bw'abantu ku kurengera ibidukikije n'amabwiriza agenga ishyirwaho ry'inzego zitandukanye za leta bwagize ingaruka ku nganda zikora ipulasitiki gakondo ku rugero runaka, byanatumye ibigo mu nganda byihutisha ubushakashatsi n'iterambere n'uburyo bwo gukoresha imashini zikora ipulasitiki idahumanya ibidukikije, ibyo bikaba byiza mu kunoza imiterere y'inganda mu gihe kirekire. Mu gihe kiri imbere, uburyo ibikorwa n'ibicuruzwa bikorerwamo bitangiza ibidukikije, kunoza imikorere y'ibicuruzwa no gukwirakwiza ikoreshwa ry'ibicuruzwa mu buryo butandukanye byitezwe ko bizaba intandaro rusange y'iterambere ry'inganda zikora ibya pulasitiki.

Inganda zikora ibikoresho bya pulasitiki bya buri munsi ni ishami ry'ingenzi mu nganda zikora pulasitiki, rifitanye isano rya hafi n'ubuzima bwa buri munsi bw'abantu kandi rikaba mu nganda zikora ibikoresho bya buri munsi. Ikoreshwa ry'ibikoresho bya pulasitiki rifitanye isano n'iterambere ry'ubukungu bw'akarere, kandi ikoreshwa ry'ibihugu byateye imbere nka Leta Zunze Ubumwe za Amerika n'Uburayi riri hejuru. Bitewe n'ingaruka z'imibereho n'ibitekerezo byo gukoresha, ibiryo n'ibinyobwa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ahanini ni ibiryo byihuse, kandi ibikoresho byo ku meza nabyo ahanini ni ibikoreshwa mu mazi, bityo ikoreshwa ry'ibikoresho bya pulasitiki bya buri munsi buri mwaka ni rinini cyane. Mu myaka ya vuba aha, bitewe n'iterambere ryihuse ry'ubukungu bw'ibihugu bikiri mu nzira y'amajyambere nk'Ubushinwa na Aziya y'Amajyepfo y'Uburasirazuba, umuvuduko w'ubuzima bw'abantu wihuta, kandi impinduka mu kumenyekanisha ikoreshwa ry'ibicuruzwa bya pulasitiki bya buri munsi zizarushaho kwaguka.

Kuva mu 2010 kugeza 2022, umusaruro w’ibicuruzwa bya pulasitiki bya buri munsi mu Bushinwa wakomeje kuba mwiza, umusaruro mwinshi mu 2010 na 2022, n’umusaruro muke mu 2023. Gushyiraho amategeko agenga pulasitiki hirya no hino mu gihugu byagize ingaruka ku musaruro w’ibicuruzwa bya pulasitiki bya buri munsi ku rugero runaka, bituma abakora pulasitiki bahitamo gukoresha pulasitiki ishobora kwangirika. Politiki y’imipaka ya pulasitiki yanogeje imiterere y’imbere mu nganda, ikuraho ubushobozi bwo gukora ibintu mu buryo butari bwiza, kandi yongera kunoza ubwinshi bw’inganda, ibyo bikaba ari ibintu byiza mu bushakashatsi no guteza imbere ibicuruzwa bya pulasitiki bishobora kwangirika n’inganda nini, kandi bikaba byoroshye kugenzura igihugu cyose.

Muri rusange, hazabaho iterambere ry’imibereho y’abaturage, hazabaho ibisabwa byinshi ku bicuruzwa bya pulasitiki bya buri munsi, harimo imikorere, umutekano no kurengera ibidukikije. Mu myaka ya vuba aha, umuvuduko w’ubuzima bw’abaturage b’Abashinwa wihuta kandi urwego rwo gutera imbere, ibiryo byihuse, icyayi n’izindi nganda byariyongereye cyane, kandi icyifuzo cy’ibikoresho bya pulasitiki n’ibindi bicuruzwa bya pulasitiki bya buri munsi nacyo kiriyongera. Byongeye kandi, resitora nini, amaduka y’icyayi, n’ibindi bifite ibisabwa byinshi ku bikoresho byo ku meza, kandi inganda nini ni zo zonyine zishobora kuzuza ibisabwa mu bwiza bwazo. Mu gihe kiri imbere, umutungo uri mu nganda uzarushaho guhuzwa, kandi umubare w’inganda uzarushaho kunozwa. Ku rundi ruhande, hamwe na politiki y’igihugu ya "Umukandara umwe, Inzira imwe" yo gufungura amasoko mashya nka Aziya y’Amajyepfo y’Uburasirazuba, umusaruro w’ibicuruzwa bya pulasitiki bya buri munsi mu Bushinwa uzazana iterambere rishya, kandi urwego rw’ibyoherezwa mu mahanga narwo ruzazamuka.